Trenujesz a ranking nie chce iść w górę?

W internecie jest wiele stron, które pozwalają nam grać w szachy oraz wspomagają w treningu szachowym. Co robić, żeby grać lepiej? Trenować, ale jak? Jak robić to skutecznie? 

Sprawdzamy na najpopularniejszym portalu szachowym – chess.com. Zaznaczę, że nie jest to artykuł sponsorowany. Kiedyś nawet napisałem do nich w sprawie afiliacji i do dziś czekam na odpowiedź ;) Starałem się skupić na opcjach dostępnych za darmo. Płatne pakiety oprócz odblokowywania różnych funkcji powiększają też limity, np. dostępnej liczby zadań na dzień. Już złoty pakiet mocno rozszerza funkcjonalność a koszt nie jest wysoki, ok. 10 zł/m-c przy opłacie całego roku z góry. Poniższe porady dotyczą przede wszystkim graczy początkujących i średnio-zaawansowanych.

Jedziemy.

1. Graj

Bo o to przecież chodzi. 

1.1 Szachy na żywo

To najczęściej wybierana opcja przez użytkowników, w końcu strona funkcjonuje głównie po to, żeby grać. Ta opcja daje możliwość sprawdzenia się w boju, ale jak wyciągnąć z tych gier możliwie dużo? Przede wszystkim unikać gier błyskawicznych. Minimalnym rozsądnym tempem na grę jest 15 minut na zawodnika. Na chess.com można wybrać takie tempo "z ręki" a proponowanym czasem przez stronę jest 15/10, czyli 15 minut na partię na zawodnika + 10 sekund za każde wykonane posunięcie. To całościowo i szacunkowo daje 25 minut na zawodnika (do wyliczeń przyjmuje się 60 posunięć na partię, ale z reguły są one krótsze i trzeba mieć to na uwadze przy zarządzaniu czasem). Takie tempo pozwala na przemyślaną grę, bez pośpiechu, na spokojnie możemy prowadzić podstawową analizę pozycji, szukać pomysłu na grę itp. Granie szybszych partii na tym etapie pod kątem rozwoju mija się z celem. W takim przypadku popełniamy i powielamy podstawowe błędy, podstawiamy figury i ciężko jest te błędy wyeliminować. Granie blitzy należy traktować wyłącznie jako gry dla zabawy.

1.2 Szachy online

To przeniesienie szachów korespondencyjnych do internetu. Na wykonanie posunięcia, w zależności od ustawień, mamy minimum 1 dzień. Dzięki tej opcji mamy możliwość pogłębić analizę partii, skupienie się na niej. Pozycje możemy ustawić na szachownicy odzwierciedlając warunki gry w realu. Polecam wybrać tempo 1 lub 3 dni na ruch. Dłuższe partie mogą ciągnąć się miesiącami a nawet latami, jeśli trafimy na przeciwnika, który do gry siada tylko raz w tygodniu.

1.3 Komputer

Nie jestem fanem tego rozwiązania. Z komputerem lepiej ćwiczyć poznane końcówki, rozgrywać pozycje gry środkowej w sekcji Trening i Końcówki.

1.4 Turnieje

Czy to turnieje na żywo, czy online, dają możliwość rozegrania większej liczbie gier w danym czasie. Świetna sprawa dla lubiących rywalizację i chcących poznać adrenalinę związaną z turniejami. 1.5 Archiwum Tutaj mamy dostęp do naszych partii, które możemy analizować. O analizie szerzej napiszę w punkcie 3.2.

2. Zadania

Rozwiązywanie zadań, taktyk szachowych to stały element treningu każdego szachisty.

2.1 Zadania

Zadania są dopasowywane do poziomu gracza. Polecam wybieranie zadań z oceną rankingową, dzięki której będziemy mogli analizować postępy. Często możecie zaobserwować dużą różnicę między rankingiem w zadaniach a rankingiem z gry. Głównym powodem jest to, że mając do rozwiązania zadanie wiemy, że gdzieś jest ukryty wygrywający ruch. W partii musimy sami zdać sobie z tego sprawę i jeszcze ten ruch znaleźć. Rozwiązywanie zadań natomiast znacznie podnosi poziom gry, ponieważ w partii możemy rozpoznać daną pozycję, schemat, wzajemne ułożenie bierek po tym, jak przećwiczymy je w zadaniach.

2.2 Puzzle Rush

Ciekawa odmiana rozwiązywania zadań na czas. Zadania są raczej proste, są to często maty w 1 czy 2 posunięciach, podstawowe taktyki itp, ale presja czasu znacznie utrudnia ich rozwiązanie.

2.3 Puzzle Battle

Kolejna odmiana zadań, tym razem w połączeniu z rywalizacją z innym graczem.

2.4 Zadanie dnia

Zadanie poparte komentarzem z analizą.

2.5 Szachy indywidualne

Pokraczne tłumaczenie gry Solo. To gra nie mająca wiele wspólnego z prawdziwymi szachami, ale dla rozrywki można się pobawić. Oprócz ogólnego rozwoju myślenia, analizy, można doszukiwać się wpływu tych ćwiczeń na lepsze zrozumienie współpracy figur. Dobre na rozgrzewkę przed właściwym treningiem.

2.6 Trening (ćwiczenia)

W szczególności polecam zakładkę Drills, gdzie można ćwiczyć z komputerem (najlepiej wcześniej ustawić poziom silnika na maxa) różne pozycje, które znajdują się w bazie. Ewentualnie można szukać najlepszych zagrań w „Partiach mistrzów”

2.7 Końcówki

Spora część pozycji powtarza się z pozycjami z Trening (ćwiczenia), ale warto zajrzeć również tutaj. Gramy przeciwko komputerowi ważne pozycje z punktu widzenia szkoleniowego. 3. Ucz się Czyli to, co najmniej lubimy robić a najwięcej efektów przynosi.

3.1 Lekcje

Są to lekcje wideo prowadzone przez utytułowanych szachistów. Lekcje kończą się zadaniami weryfikującymi poznanie materiału. Dzięki możliwości wyboru poziomu, tematyki możemy je dopasować do naszych potrzeb.

3.2 Analiza

Nieodłączny element treningu szachowego. Im więcej własnych partii analizujemy, tym lepiej. Podkreślam, analizujemy, czyli nie wyręczamy się komputerem i nie prosimy go o wskazanie kluczowych momentów, przedstawienie kilku linii w danej pozycji itp. Najlepiej zaraz po rozegraniu partii (lub jeszcze tego samego dnia, kiedy jeszcze pamiętamy, co widzieliśmy na szachownicy w trakcie partii) wejść w tryb analizy, wyłączyć wszelkie podpowiedzi komputera (najlepsze posunięcia, 3 najlepsze linie, ocena pozycji itp,) i samemu przejechać całą partię, analizując różne warianty, na spokojnie szukać ulepszeń, krytycznych zagrań, zweryfikować inne linie, które mieliśmy w głowie w czasie partii itp. Analizę dobrze jest przeprowadzić na prawdziwej szachownicy. Dopiero po takiej dogłębnej analizie sprawdzamy partię z komputerem. Jeśli zrobimy to od razu, wyłączamy myślenie i w większości przypadków akceptujemy po prostu to, co mówi komputer, często bez zrozumienia. Analiza ma oczywiście większy sens, jeśli analizujemy partie grane tempem 15+10 i dłuższym.

3.3 Artykuły

Często są to artykuły dotyczące wybranego zagadnienia szachowego, popartego diagramami, analizami itp. Można je porównać do lekcji w formie pisemnej zamiast wideo.

3.4 Wzrok

Bardzo fajne ćwiczenia, które pozwalają lepiej poznać szachownicę. Umiejętność często marginalizowana przez graczy internetowych, którzy w trakcie partii używają kolorów i strzałek do analizowania pozycji. Jednakże dzięki znajomości szachownicy łatwiej będzie nam pracować z książką i prawdziwą szachownicą a i liczenie wariantów w głowie będzie znacznie prostsze. Analiza w głowie, zamiast "jak on tu, to ja tu, on tam pionem, to ja wtedy go skoczkiem" będzie znacznie czytelniejsza dla samych nas: "1. Sf3 Sg6 2. h4 S:h4". Jeśli w pewnym momencie stracimy wątek, łatwiej taką analizę odtworzyć od nowa.

3.5 Otwarcia

Zdecydowanie odradzam zaglądanie tutaj. Na poziomie początkującym i średniozaawansowanym debiuty wystarczy rozgrywać pamiętając o kilku podstawowych założeniach: 1. Zajęcie centrum pionami 2. Wyprowadzenie lekkich figur 3. Zabezpieczenie króla (najczęściej przez roszadę) 4. Połączenie wież 5. Jeśli nie ma ku temu konkretnych przesłanek (zdobycie materiału, ucieczka spod ataku itp.) wykonanie jednego ruchu daną figurą. Trzymanie się tych zasad będzie dawało nam w większości przypadków grywalne pozycje w środkowej fazie.

3.6 Przeglądarka

Znakomite narzędzie do szukania „leaków” w grze debiutowej, jednak jak już wcześniej wspomniałem, rozgrywanie debiutów na tym etapie powinno skupić się na realizacji podstawowych założeń, nie ma sensu jeszcze studiować debiutów. Lepiej czas poświęcić na ogólne zrozumienie szachów. Poza tym, żeby wyciągać sensowne wnioski, próbka powinna być duża, co najmniej kilkaset rozegranych partii. 

Jak wiele z powyższych opcji używasz? Które możliwości spodobały Ci się po przeczytaniu tego tekstu i wprowadzisz do swojego treningu? A może na chess.com lub innych portalach są jeszcze inne możliwości?